Świętokrzyskie dzień 2: porcelana, podziemne trasy turystyczne, wąwóz w Sandomierzu i zamek Krzyżtopór

Co zwiedzić w świętokrzyskim? W drugi dzień naszego sylwestrowego wyjazdu w okolice Kielc wybraliśmy się na samochodową wycieczkę po okolicy. Zwiedziliśmy Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie, Sandomierz, zamek Krzyżtopór w Ujeździe i przeszliśmy się Podziemną Trasą Turystyczną w Opatowie.

Relację z pierwszego dnia, w którym zwiedziliśmy m.in. zabytkowy zakład hutniczy, dworek Sienkiewicza czy park miniatur znajdziecie tutaj a relacje z kolejnych dni tutaj.

Mapa trasy samochodem

1. Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie

Jeśli nie wiedzieliście (ja nie wiedziałam), to w Ćmielowie znajdują się dwie fabryki porcelany. Jedna produkująca porcelanę masowo (i taką pewnie znajdziecie na półkach Społem) i druga produkująca porcelanę artystyczną, po którą kolekcjonerzy ustawiają się w kolejce. Oczywiście Żywe Muzeum Porcelany działa w ramach tej drugiej fabryki. Jak sama nazwa muzeum wskazuje, podczas zwiedzania odbywa się prezentacja procesu produkcji porcelany, czyli jak przebiega droga od piasku do filiżanki.

Na ekspozycję składa się mała wystawa wyjątkowych wytworów fabryki, w tym niebieskiej i różowej porcelany. Poza naszą dwójką i panią przewodniczką nikogo więcej nie było, więc mogliśmy zadawać tyle pytań, na ile mieliśmy ochotę i przyjrzeć się całemu procesowi na spokojnie. Czy wiedzieliście, że aby sprawdzić, czy wyrób jest porcelanowy, trzeba go umieścić pod zapaloną żarówką (ja nie wiedziałam)? Jeśli światło żarówki prześwieca przez Waszą filiżankę, to jest porcelanowa. Jeśli nie, no cóż, to tylko marny fajans. 

Nie jestem jakąś specjalną fanką porcelany, ale przyznam, że znajdujący się przy muzeum sklep kusił porcelanowymi figurkami i kusi do teraz, a szczególnie postaciami kobiet w bieli i czerwieni, które zachwycają prostą, modernistyczną formą i kontrastowymi kolorami. Tylko rozsądek powstrzymał mnie przed zakupem figurki za kilkaset złotych. Skończyło się na pocztówce (dla mnie), filiżance i kubku (dla rodziny). Muzeum oczywiście polecam, nie tylko miłośnikom porcelany.

2. Sandomierz, woj. świętokrzyskie

Do Sandomierza na pewno jeszcze kiedyś wrócimy, bo spędziliśmy w nim zdecydowanie za mało czasu. Jedyne, co zobaczyliśmy to okolice rynku i Bramy Opatowskiej. Przeszliśmy się też Podziemną Trasą Turystyczną a zwiedzanie zakończyliśmy w Wąwozie Królowej Jadwigi. Sandomierski rynek jest wyjątkowo urokliwy, ale Podziemna Trasa trochę mnie zawiodła. Pewnie dlatego, że szliśmy w sporej grupie osób (15-20) i praktycznie nie było czasu, żeby się zatrzymać, zrobić zdjęcia, czy nawet wysłuchać na spokojnie przewodnika.

Sama koncepcja trasy jest zdecydowanie ciekawa: przebiega przez byłe piwnice rzemieślnicze, których restauracja i przebudowa okazała się konieczna w latach 60-tych, kiedy to rynek zaczął się powoli z ich powodu usypywać. Zespół górników przez wiele lat pracował nad zabezpieczeniem podziemnych piwnic i tuneli aż powstała pod rynkiem trasa do zwiedzania. Zdecydowanie jest to jedna z ciekawszych atrakcji Sandomierza i polecam podziemia odwiedzić (może traficie na mniejszy ruch).

Kolejnym punktem naszej króciutkiej wycieczki po Sandomierzu była Brama Opatowska. Jeśli ktoś z Was był w Bydgoszczy, to pewnie Pan balansujący na linie od razu Wam kogoś przypomni. Sama brama to przede wszystkim piękny punkt widokowy na Sandomierz. Po drodze na górę znajduje się wystawa, głównie zdjęć z planów filmowych produkcji kręconych w Sandomierzu, a trochę ich było – nie tylko Ojciec Mateusz. (Na rynku jest coś a la muzeum poświęcone temu serialowi – nie oglądałam, więc nie miałam specjalnej potrzeby, żeby się tam wybrać, ale fanów może zainteresuje.)

A i przy następnej wizycie do odhaczenia mam na pewno wina z okolicznych winnic 🙂 . Podobno w tym regionie od zawsze panował specyficzny mikroklimat sprzyjający uprawie winorośli i zapomniane tradycje winiarstwa zaczynają się powoli odradzać. 

3. Zamek Krzyżtopór w Ujeździe

To miejsce naprawdę robi wrażenie. Nie czytałam nic wcześniej na temat zamku, więc zupełnie nie wiedziałam, czego mogę się spodziewać. Myślałam, że oferują zwiedzanie z przewodnikiem, jak zazwyczaj w zamkach bywa, a okazało się przy wejściu, że zwiedzanie jest samodzielne. Bilet, krótkie spojrzenie na mapkę i krzyż na drogę.

Zamek został wzniesiony w XVII wieku przez przedstawiciela jednego z bardziej znanych polskich rodów magnackich, Krzysztofa Ossolińskiego. Ossoliński zbudował zamek w typie palazzo in fortezza, co oznacza, że Krzyżtopór miał łączyć w sobie dwie funkcje: obronnej fortecy i wygodnego miejsca do zamieszkania. Zamek ucierpiał w trakcie wojen osiemnastowiecznych a jego kolejni właściciele, Łempiccy, postanowili zostawić budowlę w takim stanie i były palazzo in fortezza zaczął pełnić funkcję, którą pełni po dziś dzień, pełnej magii i romantyzmu ruiny.

Chyba nigdy nie widziałam swojego partnera tak podekscytowanego w trakcie zwiedzania jakiejkolwiek atrakcji turystycznej. Zimowe popołudnie, powoli zapadający zmrok, lodowata szarość opuszczonych zamkowych murów. W takim otoczeniu łatwo jest poczuć się jak w wiedźmińskim Kaer Morhen. Jedyne, czego żałowałam to wyładowanego aparatu, bo ujęcia były nieziemskie. Po całym zamku są rozmieszczone małe tabliczki z kolorem trasy i numerkami wyznaczającymi kierunek zwiedzania. Raczej najbardziej emocjonująca jest trasa czerwona po podziemiach, która wymaga trochę schylania się i oświetlenia drogi latarką. Polecam odwiedzić zamek podczas Waszej wyprawy w Świętokrzyskie. Jest jednym z najbardziej niesamowitych tego typu miejsc, jakie widziałam w Polsce.

4. Podziemna Trasa Turystyczna w Opatowie

Ostatni punkt programu tego dnia. Zdecydowanie ta podziemna trasa była ciekawsza niż trasa w Sandomierzu. Więcej było opowiadania ze strony przewodnika i więcej ciekawostek nie tylko na temat miasta i jego podziemi, ale też całego regionu. Cieszę się, że udało nam się wybrać na obie trasy, opatowską i sandomierską, bo oba miejsca mają za sobą niesamowitą historię i wyjątkowy klimat. 

Co zwiedzić w świętokrzyskim? I za ile?

(ceny biletów dla dorosłych bez zniżek)

• Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie (prezentacja procesu produkcji): 23 zł
• Podziemna Trasa Turystyczna w Sandomierzu: 13 zł
• Brama Opatowska w Sandomierzu: 6 zł
• Zamek Krzyżtopór w Ujeździe: 11 zł
• Podziemna Trasa Turystyczna w Opatowie: 13 zł